Tez ve makale intihal raporu, yüksek lisans ve doktora tezlerinin enstitüye veya jüriye teslim edilmeden önce başka kaynaklarla ne ölçüde örtüştüğünü ve makale, bildiri ya da kitap bölümü gibi yayın öncesi metinlerin aynı açıdan durumunu ortaya koyan benzerlik raporudur. Uzun ve çok kaynaklı belgelerde sorunlu bölümleri erken görmek, son haftalarda yaşanacak baskıyı büyük ölçüde azaltır. Bu sayfada tez ve makale kontrolünde dikkat edilmesi gereken noktaları ve sürecin nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Tez ve makale raporlarınız lisanslı, resmi Turnitin hesabımız üzerinden alınır. Turnitin raporunda hem benzerlik (intihal) oranı hem de yapay zeka (AI) yazım oranı yer alır; AI sonucunun yorumu için yapay zeka (AI) raporu sayfamızı inceleyebilirsiniz. Oranlardan biri enstitünüzün veya derginin sınırının üzerinde çıkarsa benzerlik ve AI oranı düşürme desteği ile metniniz insan editörlerce düzenlenir ve yeni bir raporla kontrol edilir.
Tez ve Makale Kontrolü Neden Farklıdır?
Ödevlere göre tezler çok daha uzundur, çok daha fazla kaynak içerir ve yıllara yayılan bir yazım sürecinin ürünüdür. Bu nedenle:
- Literatür bölümünde birçok kaynaktan gelen küçük eşleşmeler toplamda yüksek bir oran oluşturabilir.
- Farklı zamanlarda yazılmış bölümler arasında tekrarlar olabilir.
- Daha önce yayımladığınız bir makale veya sunduğunuz bir bildiri, tezinizle eşleşebilir.
- Yöntem bölümündeki ölçek ve analiz tanımları kalıp ifadeler içerir.
Makalelerde ise dergiler genellikle daha katı kurallar uygular ve editörler tek kaynaktan gelen yüksek eşleşmelere özellikle dikkat eder. Tez ve makale raporları arasındaki farkları tez ve makale intihal raporu arasındaki farklar yazımızda ayrıntılı olarak inceledik.
Enstitü Kurallarını Önceden Öğrenin
Her enstitünün tez yazım kılavuzu, benzerlik kontrolüne ilişkin kendi kurallarını içerir. Teslimden önce şu soruların cevabını bulun:
- Kabul edilen toplam benzerlik oranı ve tek kaynak sınırı nedir?
- Kaynakça, alıntılar ve küçük eşleşmeler hariç tutuluyor mu?
- Kapak, özet, içindekiler ve ekler kontrole dahil mi?
- Raporun hangi biçimde ve kimin imzasıyla teslim edilmesi isteniyor?
Bu bilgileri bize iletirseniz rapor, enstitünüzün uygulamasına en yakın ayarlarla hazırlanır. Ancak resmi teslimde geçerli olan her zaman enstitünüzün kendi kontrolüdür.
Bölüm Bölüm Kontrol Yaklaşımı
Uzun tezlerde tüm metni tek seferde kontrol etmek yerine bölüm bölüm ilerlemek daha verimlidir:
- Giriş ve kavramsal çerçeve: Tanımların ve kuramsal açıklamaların yoğun olduğu bu bölümler, oranın en çok yükseldiği yerlerdir.
- Literatür taraması: Kaynakları tek tek özetlemek yerine tema bazında sentezlemek hem özgünlüğü hem de niteliği artırır.
- Yöntem: Ölçek ve yöntem tanımlarında kaynak göstermek ve anlatımı kendi çalışmanıza uyarlamak yeterlidir.
- Bulgular ve tartışma: Kendi verilerinize dayandığı için genellikle en özgün bölümlerdir; tartışmadaki karşılaştırmalarda atıflara dikkat edin.
Ara kontroller, sorunları erken yakalamanızı ve danışmanınıza daha temiz taslaklar sunmanızı sağlar.
Makale ve Dergi Başvurusu Öncesi
Makalenizi dergiye göndermeden önce şu noktalara dikkat edin:
- Kendi kendine intihal: Tezinizden veya önceki yayınlarınızdan aktardığınız bölümlerde mutlaka kaynak gösterin; derginin bu konudaki politikasını okuyun.
- Özet ve anahtar kelimeler: Bu bölümler kısa olduğu için birkaç kalıp ifade bile oranı belirgin şekilde etkileyebilir.
- Yöntem bölümü: Aynı yöntemi kullanan önceki makalelerinizle yüksek eşleşme olabilir; anlatımı yeni çalışmanıza göre güncelleyin.
- Ön baskı (preprint): Makalenizi daha önce bir ön baskı sunucusunda paylaştıysanız bunu başvuruda belirtin.
Akademisyenlere yönelik ayrıntılı bilgi için akademisyenler ve araştırmacılar için makale intihal raporu yazımıza bakabilirsiniz.
Alanınıza Göre Dikkat Edilecekler
Sosyal bilimler ve eğitim: Kuramsal çerçeve ve literatür bölümleri uzun olduğu için eşleşmeler burada yoğunlaşır. Kuramcıların görüşlerini aktarırken doğrudan alıntıyı sınırlı tutun, karşılaştırmalı bir anlatım kurun.
Sağlık bilimleri: Hastalık tanımları, tanı ölçütleri ve klinik kılavuz ifadeleri birçok çalışmada aynı biçimde geçer. Bu ifadelerin kaynağını mutlaka gösterin; tartışmayı kendi örnekleminiz üzerinden kurun.
Mühendislik ve fen bilimleri: Formüller, standart deney yöntemleri ve malzeme tanımları benzerlik üretebilir. Yöntem anlatımını kendi deney düzeneğinize özgü ayrıntılarla zenginleştirin.
Hukuk ve iktisat: Yasa metinleri, içtihatlar ve resmi istatistik kaynakları doğal olarak eşleşir. Bunları doğru biçimde alıntılamak ve yorumunuzu ayrı paragraflarda vermek en sağlıklı yoldur.
Danışmanınızla Birlikte Çalışın
Benzerlik raporu, danışmanınızla verimli bir görüşme için iyi bir başlangıç noktasıdır. Raporu paylaştığınızda danışmanınız hangi eşleşmelerin alanınızda olağan karşılandığını, hangilerinin mutlaka düzeltilmesi gerektiğini size söyleyebilir. Ayrıca bazı enstitüler, raporun danışman tarafından incelenip onaylanmasını şart koşar. Bu nedenle son kontrolü teslim tarihine çok yakın bırakmamak, danışmanınızın da raporu değerlendirmesine zaman tanır.
Rapor Alma Süreci
- İletişim: Belgenizin türünü (tez, makale, bildiri), yaklaşık sayfa sayısını, dilini ve teslim tarihinizi iletin.
- Ayarlar: Enstitünüzün veya derginizin hariç tutma kurallarını paylaşın.
- Dosya: Word veya metni seçilebilir PDF olarak gönderin. Bölüm bazında kontrol istiyorsanız bunu belirtin.
- Rapor: PDF raporunuzu teslim alın; genel oran, kaynak listesi ve renkli işaretlemeler raporda yer alır.
- Değerlendirme: Anlamadığınız eşleşmeleri sorun, hangi bölümlere öncelik vermeniz gerektiğini birlikte konuşalım.
Teslim Öncesi Kontrol Listesi
- Metin içi atıfların tamamı kaynakçada yer alıyor ve biçimleri kılavuza uygun mu?
- Doğrudan alıntılar tırnak içinde, sayfa numarasıyla verilmiş mi?
- Önceki yayınlarınızdan veya bildirilerinizden aktardığınız bölümler belirtilmiş mi?
- Tablo ve şekil açıklamalarında kaynak gösterilmiş mi?
- Özet, giriş ve sonuç bölümleri birbirini cümle cümle tekrar ediyor mu?
- Ekler ve ölçek maddeleri enstitünüzün kurallarına göre kontrole dahil mi, hariç mi?
Bu listeyi tamamladıktan sonra alınan son rapor, teslim edeceğiniz metnin gerçek durumunu çok daha doğru yansıtır. Kılavuzda belirtilmeyen bir durumla karşılaşırsanız enstitü sekreterliğine veya danışmanınıza yazılı olarak sormak, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları önler.
Uzun Belgelerde Teknik Hazırlık
Yüzlerce sayfalık tezlerde dosyanın teknik olarak düzgün olması önemlidir. Metni seçilebilir olmayan taranmış sayfalar okunamaz; denklem nesneleri ve metin kutuları bazen karşılaştırmaya dahil edilmez. Dosyanızı tek parça Word belgesi olarak göndermeniz en temiz sonucu verir. Çok büyük dosyalarda bölümleri ayrı belgeler halinde göndermek de mümkündür; bu durumda hangi bölümün hangi dosyada olduğunu belirtmeniz yeterlidir.
Oran Yüksek Çıktıysa
Paniğe kapılmayın. Önce eşleşmelerin hangi bölümlerde yoğunlaştığına ve hangi kaynaklardan geldiğine bakın. Eksik atıfları tamamlamak, uzun alıntıları özetlemek ve tekrar eden cümleleri temizlemek çoğu zaman oranı kendiliğinden düşürür. Daha kapsamlı bir düzenleme gerekiyorsa benzerlik oranı düşürme desteği sayfamızda etik yaklaşımımızı ve sürecin nasıl ilerlediğini anlattık. Tez savunmasına hazırlanıyorsanız jüri öncesi yapmanız gereken kontroller yazımız da işinize yarayacaktır.
Jüri ve Savunma Öncesi Hatırlatmalar
Benzerlik raporu, savunmada sorulabilecek soruların da habercisidir. Raporda yüksek eşleşme gösteren bir kaynak varsa jüri üyeleri bu kaynakla ilişkinizi sorabilir. Bu nedenle tezinizde en çok yararlandığınız kaynakları iyi bilin, onlardan nasıl farklılaştığınızı açıkça anlatabilecek durumda olun. Raporu danışmanınızla paylaşmak ve birlikte değerlendirmek de olası soruları önceden görmenizi sağlar.
Gizlilik
Tez ve makaleler, yazarları için büyük emek ve çoğu zaman henüz yayımlanmamış veriler içerir. Gönderdiğiniz belgeler yalnızca rapor hazırlamak için kullanılır ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
İletişim ve Dosya Gönderimi
Dosyanızı göndermeden önce sorularınızı iletebilir, çalışmanızın türüne uygun yolu birlikte belirleyebilirsiniz. Ücretlendirme sayfa sayısı, teslim süresi ve rapor türüne göre değişir; bütçenize göre seçenekleri iletişimde paylaşırız.
- WhatsApp: +90 542 371 29 52
- Telefon: 0 (312) 276 75 93
Gönderdiğiniz dosyalar yalnızca talep ettiğiniz işlem için kullanılır ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
