İlk ödevini hazırlayan pek çok öğrencinin takıldığı yer içerik değil, kaynak kısmıdır. Ödevde kaynak nasıl gösterilir sorusunun cevabı iki parçalıdır: metnin içinde kısa bir atıf, metnin sonunda da kaynağın tam künyesi. İkisi birlikte olduğunda okuyucu hangi bilginin nereden geldiğini kolayca bulabilir.
Aşağıda bu iki parçayı, en yaygın kullanılan stillerden biri olan APA 7 üzerinden örneklerle anlatıyoruz. Öğretmeniniz farklı bir stil istiyorsa mantık aynıdır; yalnızca yazım biçimi değişir.
Kaynak Göstermek Neden Gerekir?
Ödevde kullandığınız bir bilgi, fikir, tablo ya da cümle size ait değilse sahibini belirtmeniz gerekir. Bu hem okuyucuya bilgiyi doğrulama imkânı verir hem de sizin yorumunuzla başkasının çalışmasını birbirinden ayırır.
Kaynağı belirtilmeyen bölümler, kendi cümlelerinizle yazılmış olsa bile intihal sayılabilir. Pek çok okul ve üniversite ödevleri benzerlik programlarıyla da kontrol ettiği için doğru kaynak göstermek hem etik hem de pratik bir gerekliliktir. Ödevlerin nasıl kontrol edildiğini ödev ve proje intihal raporu sayfamızda anlattık.
Ödevde Kaynak Nasıl Gösterilir? Metin İçi Atıf
APA 7’de metin içi atıf yazarın soyadı ve yayın yılından oluşur. İki şekilde yazılabilir:
- Parantez içi: Ödev yükü öğrencilerin uyku düzenini etkileyebilir (Kaya, 2020).
- Anlatı içi: Kaya (2020), ödev yükünün uyku düzenini etkileyebileceğini belirtir.
Doğrudan alıntı yaptığınızda sayfa numarasını da eklersiniz: (Kaya, 2020, s. 15). İki yazarlı kaynaklarda iki soyadı da yazılır (Kaya ve Demir, 2020); üç ve daha fazla yazarlı kaynaklarda ilk yazarın soyadından sonra “vd.” kullanılır (Kaya vd., 2020).
Kendi cümlelerinizle aktarırken de kaynak gerekir
Bir fikri kendi cümlelerinizle anlatmanız onu size ait yapmaz. Parafraz yaptığınız her bölümün sonunda kaynağı belirtin. Uzun doğrudan alıntılarda ise ayrı bir düzen kullanılır; ayrıntılar için blok alıntı nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynakça Nasıl Hazırlanır?
Kaynakça, ödevin sonunda ayrı bir sayfada yer alır ve metin içinde atıf yaptığınız bütün kaynakları içerir. Temel kurallar şunlardır:
- Metinde atıf yaptığınız her kaynak kaynakçada, kaynakçadaki her kaynak da metinde yer almalıdır.
- Kaynaklar ilk yazarın soyadına göre alfabetik sıralanır.
- APA 7’de her künyenin ilk satırı sola dayalı, sonraki satırları içeri girintili yazılır (asılı girinti).
- Bütün kaynaklar aynı stile göre yazılır; bir künyeyi APA’ya, diğerini başka bir stile göre yazmak tutarsızlık yaratır.
Okuduğunuz her kaynağın künye bilgisini ödevi yazarken bir dosyaya not etmek, son gün kaynak aramaktan çok daha kolaydır. Word’ün Başvurular sekmesi ya da Zotero gibi kaynak yönetim araçları bu işi hızlandırabilir.
Kitap, Makale ve Web Sayfası Örnekleri
Aşağıdaki örnekler APA 7 biçimini göstermek için hazırlanmış kurgusal künyelerdir:
Kitap
Kaya, A. (2020). Öğrenciler için akademik yazma. Örnek Yayınları.
Yazarın adı yerine baş harfi yazılır, kitap adı italik verilir ve yayınevi sonda yer alır. Basım yeri APA 7’de artık yazılmaz.
Dergi makalesi
Demir, B. ve Şahin, C. (2019). Lise öğrencilerinde ödev alışkanlıkları. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(3), 45–60. https://doi.org/10.xxxx/xxxx
Makale adı düz, dergi adı ve cilt numarası italik yazılır; sayı numarası parantez içinde ve düz kalır. Makalenin DOI numarası varsa sona eklenir.
Web sayfası
Yıldız, D. (2022, 5 Mart). Etkili not alma yöntemleri. Örnek Eğitim Sitesi. https://www.ornek.com/not-alma
APA 7’de erişim tarihi yalnızca içeriği sürekli değişen sayfalarda (örneğin güncellenen bir istatistik sayfasında) yazılır. Yazarı belli olmayan sayfalarda kurum adı yazar yerine geçer.
Sık Yapılan Hatalar
- Kaynağı yalnızca kaynakçaya yazıp metin içinde atıf yapmamak.
- Metinde atıf yapılan bir kaynağı kaynakçaya eklemeyi unutmak.
- Doğrudan alıntılarda sayfa numarasını atlamak.
- Kitap ve makale künyelerini aynı biçimde yazmak.
- Kaynakçaya okunmamış ya da kullanılmamış kaynaklar eklemek.
- Web kaynaklarında yalnızca “google.com” gibi genel bir adres yazmak.
Hangi bilgiler için kaynak gerekmez?
Herkesin bildiği genel bilgiler, örneğin Ankara’nın Türkiye’nin başkenti olduğu, kaynak gerektirmez. Kendi gözleminiz, kendi yaptığınız anket ya da kendi yorumunuz için de atıf yapmazsınız. Emin olmadığınız durumlarda kaynağı göstermek, göstermemekten her zaman daha güvenlidir.
Son kontrol için kısa bir yöntem
Ödevi bitirdikten sonra metni baştan sona okuyun ve her parantezli atıfın yanına kaynakçadaki karşılığını işaretleyin. Kaynakçada işaretsiz kalan bir künye varsa ya metinde kullanılmamıştır ya da atıfı unutulmuştur. Bu kontrol, ödevde kaynak nasıl gösterilir sorusunun en pratik cevabıdır: her bilginin yanında bir atıf, her atıfın karşısında bir künye.
Bu hataların çoğu, ödevi teslim etmeden önce kaynakçayı metindeki atıflarla tek tek eşleştirerek kolayca yakalanır. Benzerlik raporu almak da kaynak gösterilmemiş bölümleri görmenize yardımcı olur.
Ödevinizi teslim etmeden kontrol edin
Ödevinizin benzerlik raporunu alıp kaynak gösterilmemiş bölümleri görmek isterseniz Turnitin intihal raporu sayfamızı inceleyebilir ya da WhatsApp üzerinden bize yazabilirsiniz. Belgenizin türüne ve kapsamına göre süreci birlikte planlar, ücreti bütçenize göre netleştiririz.
Ödevde kaynak gösterme hakkında sık sorulanlar
Ödevde kaynak göstermek zorunlu mu?
Size ait olmayan her bilgi, fikir ya da cümle için kaynak göstermek gerekir. Aksi hâlde çalışma intihal olarak değerlendirilebilir.
Metin içi atıf ile kaynakça arasındaki fark nedir?
Metin içi atıf, bilginin yanında kısaca yazar ve yılı verir. Kaynakça ise ödevin sonunda kaynakların tam künyesini içerir.
Web sitelerinde erişim tarihi yazılır mı?
APA 7’de erişim tarihi yalnızca içeriği sürekli değişen sayfalar için yazılır. Öğretmeniniz farklı bir stil istiyorsa o stilin kuralına uyun.
Kaynakça hangi sırayla yazılır?
Sıralama ilk yazarın soyadına göre alfabetiktir; aynı yazarın birden fazla eseri varsa eski tarihli olan önce gelir.
